TotCung.comTột Cùng
Chuẩn bị thể lực

Dân văn phòng chuẩn bị leo núi: tập 8 tuần chen giờ làm, chữa hông cứng vì ngồi lâu

Ngồi tám tiếng mỗi ngày làm hông cứng, mông lười, bắp chân ngắn lại. Kế hoạch tám tuần chen vào giờ làm, bài tập tại bàn và cách tận dụng đường đi làm.

A young Vietnamese office worker in sneakers walking briskly up an outdoor pedestrian overpass at dusk, backpack on, seen from behind at street level, city lights blurred, purple sky

Người làm văn phòng vẫn chuẩn bị được cho một chuyến leo núi phổ thông trong khoảng tám tuần, với ba thói quen: biến quãng đi làm thành buổi đi bộ, tập hai buổi tối ngắn mỗi tuần và giữ một buổi dài cuối tuần, cộng vài phút mỗi giờ để chống cứng hông, cứng cổ chân do ngồi lâu. Không cần nghỉ việc đi tập, cũng không cần phòng tập đắt tiền.

Vấn đề riêng của dân văn phòng không chỉ là ít thời gian mà là cơ thể bị định hình theo tư thế ngồi: cơ gập hông ngắn lại, cơ mông ít hoạt động, lưng trên gù, bắp chân ít được kéo giãn. Trên núi, những điểm này lộ ra thành bước ngắn, mỏi lưng dưới khi đeo balo và mỏi mông nhanh khi lên dốc. Kế hoạch dưới đây vừa xây sức bền vừa gỡ dần những thói quen ngồi đó.

Tư thế ngồi lâu ảnh hưởng tới việc leo dốc ra sao

Khi ngồi, hông và gối gập, cơ gập hông ở phía trước đùi ở trạng thái ngắn suốt nhiều giờ. Lâu dần, khi đứng lên, cơ này kéo xương chậu nghiêng ra trước, lưng dưới võng hơn, và cơ mông ở phía sau gần như bị tắt. Leo dốc lại cần đúng cơ mông để duỗi hông đẩy người lên. Khi mông lười, đùi trước và lưng dưới phải gánh thay, nên mỏi nhanh.

Bắp chân và gân gót cũng ngắn lại nếu bạn ngồi nhiều và đi giày có gót. Trên đường dốc, cổ chân phải gập nhiều, bắp chân bị kéo giãn ở mỗi bước. Người cứng cổ chân thường bước bằng mũi, gót nhấc sớm, dẫn đến mỏi bắp chân và đau gân gót sau vài giờ.

Lưng trên gù và vai đổ ra trước khiến balo kéo vai về sau nhiều hơn, cơ cổ vai căng. Không phải tất cả những điều này đều cần sửa hoàn hảo, nhưng chỉ cần cải thiện một phần, cảm giác trên núi đã khác hẳn. Tin tốt là các cơ này phản hồi khá nhanh khi được vận động đều mỗi ngày, kể cả bằng những bài rất ngắn.

Một tuần mẫu chen vào lịch làm việc

Lịch giả định bạn làm việc từ sáng đến chiều, năm ngày một tuần. Thời gian ghi là thời gian thực sự tập, không tính thay đồ.

Thời điểmViệc làmThời gian
Mỗi ngày làm việcĐi bộ một phần quãng đường đi làm hoặc giờ nghỉ trưa, ưu tiên có cầu vượt, dốc20–30 phút
Mỗi giờ ngồiĐứng dậy, làm một bài chống cứng hông hoặc cổ chân1–2 phút
Tối thứ BaLeo cầu thang chung cư hoặc tòa nhà25–35 phút
Tối thứ NămBài tập sức chân và cơ thân tại nhà30 phút
Thứ Bảy hoặc Chủ nhậtĐi bộ đồi, núi thấp gần thành phố, tăng dần thời gian2–5 giờ
Ngày còn lạiNghỉ, đi bộ nhẹ, giãn cơ trước khi ngủ10 phút

Nếu tuần nào bận, giữ đi bộ hằng ngày và buổi dài cuối tuần. Hai buổi tối là phần có thể rút xuống một buổi mà không mất nhiều.

Một mẹo cho người đi làm bằng xe máy hoặc xe buýt: gửi xe hoặc xuống xe cách nơi làm vài trăm mét, đi bộ phần còn lại với chiếc balo đi làm. Cộng cả đi lẫn về, mỗi ngày bạn có thêm hai mươi phút vận động mà không phải tìm giờ riêng.

Bài chống cứng làm ngay tại bàn

Mỗi giờ ngồi, chọn một hai bài dưới đây. Không cần thay đồ, không đổ mồ hôi, đồng nghiệp ngồi cạnh cũng ít để ý.

  • Giãn cơ gập hông đứng: bước một chân ra sau, siết mông bên chân sau, đẩy hông nhẹ về trước, giữ hai mươi giây mỗi bên.
  • Đứng lên ngồi xuống ghế: mười lần, không dùng tay, đẩy qua gót để cơ mông làm việc.
  • Nhón gót và kéo mũi chân: đứng cạnh bàn, nhón gót mười lăm lần, rồi đứng trên gót nâng mũi chân mười lăm lần.
  • Giãn bắp chân vào tường: hai tay chống tường, một chân lùi sau, gót ép xuống sàn, giữ hai mươi giây mỗi bên.
  • Mở ngực: đan hai tay sau lưng, kéo vai ra sau và xuống, ngẩng đầu nhẹ, thở chậm năm hơi.
  • Đi lấy nước bằng cầu thang: nếu văn phòng có cầu thang bộ, mỗi lần đi lấy nước đi lên xuống một tầng.

Đặt nhắc nhở mỗi giờ trên máy tính hoặc điện thoại. Sau hai tuần, phần lớn người làm thành thói quen không cần nhắc nữa và thấy lưng dưới bớt ê ẩm vào cuối ngày.

Kế hoạch tám tuần cho người bắt đầu gần như từ số không

Mỗi giai đoạn hai tuần. Nếu bạn đã tập đều, có thể bắt đầu từ giai đoạn hai.

TuầnBuổi tốiBuổi dài cuối tuầnTrọng tâm
1–2Cầu thang 15–20 phút; sức chân nhẹĐi bộ 90 phút, có dốc nhẹLập thói quen, gỡ cứng hông
3–4Cầu thang 25 phút; sức chân 3 hiệpĐồi 2–3 giờTăng sức bền, tập xuống dốc
5–6Cầu thang có balo nhẹ 30 phútNúi thấp 3–4 giờ với baloLàm quen với tải và đường đất
7Cầu thang có balo 30 phútNúi thấp 4–5 giờ hoặc hai ngày ngắnThử giày, balo, đồ thật
8Cầu thang 20 phút, giãn cơĐi nhẹ 1–2 giờ hoặc nghỉGiảm tải, ngủ đủ

Tám tuần đủ cho một chuyến một hai ngày ở núi trung bình với người dẫn đường. Với cung dài nhiều ngày hay lên cao hơn 2.000 m, nên cho mình thêm thời gian, khoảng ba tháng, và bớt kỳ vọng nếu thời gian ít hơn.

Tình huống giả định: tuần làm việc dồn dập trước ngày đi

Còn mười ngày nữa là đến chuyến leo, công ty có đợt chốt dự án, bạn làm đến tối muộn, bỏ tập ba buổi liền, ăn uống thất thường và ngủ năm tiếng mỗi đêm. Lo bị hụt sức, bạn tính cuối tuần đi bộ sáu giờ để bù.

Đây là lúc nên làm ngược lại. Buổi tập dài sát ngày đi khi cơ thể đang thiếu ngủ chỉ làm bạn đến chân núi trong trạng thái mệt mỏi. Sức bền của tám tuần trước không biến mất sau mười ngày bận. Thứ có thể làm hỏng chuyến đi lúc này là thiếu ngủ và ốm vặt.

Ưu tiên ngủ đủ, ăn đủ bữa, giữ mười lăm phút đi bộ mỗi ngày và vài bài giãn hông. Cuối tuần đi nhẹ một hai tiếng là đủ. Dành thời gian đó để chuẩn bị đồ, kiểm tra giày, và đọc kỹ thông tin chuyến đi. Đêm trước ngày khởi hành, đừng thức muộn làm nốt việc; nhiều ca mệt lả ngày đầu trên núi bắt đầu từ một đêm như thế.

Sai lầm hay gặp của người làm văn phòng

  • Dồn hết vào cuối tuần. Một buổi bốn tiếng mỗi tuần mà năm ngày còn lại ngồi im không xây được nền, lại dễ đau.
  • Chỉ tập máy chạy bộ ở phòng tập. Bằng phẳng, đều đặn, không có dốc xuống, không có mặt đất lồi lõm. Ít nhất nên tăng độ dốc và thêm cầu thang.
  • Mua đồ trước, tập sau. Đồ đắt tiền không thay được tám tuần tập. Giày thì nên mua sớm để có thời gian đi cho quen.
  • Tập muộn sát giờ ngủ. Buổi tập nặng sau chín giờ tối khiến nhiều người khó ngủ. Nếu chỉ có buổi tối, chọn bài nhẹ hơn vào ngày đó.
  • Bỏ qua lưng trên và vai. Ngồi gù cả ngày rồi đeo balo tám tiếng là công thức cho đau cổ vai.
  • Nghĩ rằng đi bộ nhiều trong thành phố là đủ. Đi bộ phẳng tốt cho nền, nhưng thiếu dốc và tải.

Người làm văn phòng có một lợi thế: lịch làm việc đều đặn. Gắn buổi tập vào một giờ cố định trong tuần giúp bạn giữ nhịp tốt hơn nhiều người có lịch tự do.

An toàn và sức khoẻ: những điều nên kiểm tra trước

Lối sống ngồi nhiều thường đi kèm các vấn đề sức khoẻ lặng lẽ như huyết áp cao, mỡ máu, đường huyết cao mà bạn có thể chưa biết. Nếu đã lâu không khám sức khoẻ, hãy đi khám tổng quát trước khi bắt đầu kế hoạch, nhất là khi bạn trên bốn mươi tuổi, hút thuốc, thừa cân hoặc gia đình có người bệnh tim mạch.

Trong lúc tập, dừng ngay và đi khám nếu có tức ngực, đau lan lên vai hay hàm, khó thở không tương xứng với mức gắng sức, choáng váng, tim đập loạn nhịp. Những dấu hiệu này không phải là chuyện thiếu thể lực mà cần được bác sĩ đánh giá.

Trên núi, người ít vận động thường đánh giá sai sức mình ở chiều về. Buổi sáng còn khí thế, chiều đã cạn sức mà đường xuống vẫn dài. Hãy thống nhất với người dẫn đường giờ quay đầu từ trước, và tôn trọng mốc đó dù chưa tới đỉnh. Nói thật với nhóm khi bạn mệt; đi chậm lại sớm an toàn hơn nhiều so với gục ngã khi trời đã tối.

Ăn, ngủ và đi lại: phần chuẩn bị ngoài giờ tập

Người làm văn phòng hay bỏ bữa trưa hoặc ăn vội, rồi tối về đói mới đi tập. Buổi tập trong tình trạng đói thường ngắn và kém, dễ chóng mặt. Một bữa nhẹ có tinh bột và chút đạm khoảng một đến hai giờ trước giờ tập tối, như bánh mì, chuối, sữa chua, giúp buổi tập trọn vẹn hơn. Sau tập, bữa tối bình thường đủ cơm, rau, thịt cá là đủ để hồi phục.

Uống nước đều trong giờ làm. Phòng máy lạnh làm bạn ít khát, nhiều người cả ngày chỉ uống hai cốc nước rồi đi tập trong tình trạng thiếu nước. Để chai nước trên bàn và uống mỗi lần đứng dậy làm bài chống cứng là cách nhớ dễ nhất.

Giấc ngủ là phần hồi phục mà không bài tập nào thay được. Nếu phải chọn giữa thức khuya tập thêm và ngủ đủ, hãy chọn ngủ. Thói quen tắt màn hình trước khi ngủ nửa giờ cũng giúp bạn quen với việc đi ngủ sớm trên núi, nơi các nhóm thường nghỉ sớm để khởi hành từ tờ mờ sáng.

Cuối cùng, tập luôn thói quen mang theo áo khoác mỏng và nước khi đi bộ đi làm. Đó cũng chính là hai món đầu tiên trong balo leo núi, và bạn sẽ quen với việc luôn có chúng bên mình.

Câu hỏi thường gặp

Người ngồi văn phòng cả ngày có leo núi được không?

Phần lớn người khoẻ mạnh làm văn phòng vẫn leo được núi phổ thông nếu chuẩn bị đủ vài tháng, chọn cung vừa sức và có người dẫn đường. Thời gian chuẩn bị nên dài hơn nếu bạn đã lâu không vận động.

Chỉ có buổi tối mới tập được thì có sao không?

Không sao. Buổi tối vẫn tập hiệu quả, chỉ cần tránh tập nặng quá sát giờ ngủ và khởi động kỹ vì cơ thể đã ngồi cả ngày. Giữ buổi dài vào cuối tuần để bù phần đi dốc nhiều giờ.

Bài tập tại bàn có thật sự giúp gì cho việc leo núi không?

Bản thân chúng không xây sức bền, nhưng giúp gỡ cứng hông, cổ chân và lưng trên do ngồi lâu. Nhờ đó các buổi tập chính hiệu quả hơn và bạn bước lên dốc tự nhiên hơn.

Có cần đến phòng tập không hay tự tập ở nhà được?

Tự tập ở nhà, cầu thang chung cư và đồi gần thành phố là đủ cho chuyến leo phổ thông. Phòng tập chỉ tiện hơn nếu nhà bạn không có cầu thang hoặc bạn thích tập có tạ.

Tám tuần có đủ để leo núi nhiều ngày không?

Với cung một hai ngày ở núi trung bình, tám tuần tập đều thường đủ. Cung nhiều ngày hoặc lên cao nên chuẩn bị khoảng ba tháng, và nên hỏi kỹ người dẫn đường về độ dài, độ dốc từng ngày.

Đi bộ bao nhiêu bước mỗi ngày là đủ để chuẩn bị?

Số bước không phải thước đo chính. Vài nghìn bước có dốc, cầu thang và tải nhẹ giá trị hơn rất nhiều bước trên đường phẳng. Hãy chú ý thời gian đi dốc và cảm giác chân sau buổi dài.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138