TotCung.comTột Cùng
Leo núi cho người mới và gia đình

Leo núi cho phụ nữ: kỳ kinh, đi vệ sinh trên núi, đồ vừa người và đi nhóm an toàn

Những điều phụ nữ hay ngại hỏi trước chuyến leo núi: đi trong kỳ kinh, đi vệ sinh ở nơi không có nhà vệ sinh, chọn balo và giày vừa người, chọn nhóm đi an toàn.

Three Vietnamese women hikers in muted outdoor jackets resting on a rocky outcrop above a sea of clouds, seen from behind, early morning pink light, wide angle

Phụ nữ leo núi không cần chuẩn bị khác về sức khoẻ so với nam giới, nhưng có vài chuyện thực tế cần tính trước: đi trong kỳ kinh, đi vệ sinh ở nơi không có nhà vệ sinh, chọn balo và giày vừa dáng người, và chọn nhóm đi để thấy an toàn, thoải mái. Chuẩn bị đúng mấy chuyện này, chuyến đi gần như không còn khác gì nữa.

Đây là những câu nhiều người ngại hỏi người dẫn đường, nhất là khi người dẫn đường là nam, và cũng ít khi được viết ra rõ ràng. Phần dưới đi thẳng vào từng chuyện: cách xử lý kỳ kinh trên núi, các bước đi vệ sinh kín đáo và sạch sẽ, chọn đồ, chuyện mang thai và sau sinh, cách chọn nhóm và những dấu hiệu nên dừng.

Những khác biệt thực tế đáng biết

Không có cung đường nào dành riêng cho nam hay cho nữ. Sức bền, khả năng chịu đựng và sự cẩn thận trên đường núi phụ thuộc vào tập luyện và tính cách nhiều hơn là giới tính. Trên những cung dài, phụ nữ đã tập tốt thường đi đều và bền không kém ai.

Khác biệt thực tế nằm ở những chỗ khác. Nhiều phụ nữ thấy tay chân lạnh nhanh hơn khi dừng nghỉ, nên cần lớp áo ấm và găng tay dễ lấy ra. Thân người thường ngắn hơn, vai hẹp hơn, nên balo thiết kế cho dáng nam hay bị dồn sức nặng vào vai thay vì vào hông. Bàn chân thường hẹp hơn ở gót, nên giày rộng gót dễ gây phồng.

Một khác biệt nữa không nằm ở cơ thể mà ở hoàn cảnh: phụ nữ thường phải tính chuyện riêng tư khi ngủ lán chung, khi đi vệ sinh giữa rừng, và chuyện an toàn khi đi cùng người lạ. Đó là những chuyện hoàn toàn chính đáng để hỏi trước khi đặt chỗ, và một người dẫn đường tử tế sẽ trả lời rõ ràng mà không thấy phiền. Nếu câu hỏi của bạn bị gạt đi bằng một câu đùa hoặc trả lời qua loa, đó cũng là một thông tin đáng giá khi chọn người đi cùng.

Leo núi trong kỳ kinh: chuẩn bị từng việc

Kỳ kinh không phải lý do phải huỷ chuyến, trừ khi bạn thường đau nhiều hoặc ra nhiều bất thường. Trường hợp đó nên hỏi bác sĩ phụ khoa trước. Với phần lớn người, chỉ cần chuẩn bị như sau.

ViệcCách làm trên núi
Chọn đồ vệ sinhDùng loại bạn đã quen. Cốc nguyệt san ít rác nhưng cần nước sạch và tay sạch để thay; băng vệ sinh dễ dùng hơn với người chưa quen cốc
Tính số lượngMang dư so với ở nhà, vì đi lâu, ra mồ hôi, khó thay đúng giờ
Giữ vệ sinh tayMang nước rửa tay khô và khăn ướt không mùi trong túi riêng
Xử lý đồ đã dùngGói kín, cho vào túi zip kín mùi có lớp ngoài sẫm màu, mang xuống núi. Không chôn, không đốt, không vứt ở hố vệ sinh tạm
Thay ở đâuỞ lán, nhà vệ sinh khu nghỉ nếu có; trên đường thì đi cùng một người bạn đứng canh ở khoảng cách đủ xa
Giữ ấmMang thêm một lớp giữ ấm bụng, thay quần lót khô vào buổi tối
Nhịp điĐi đều, nghỉ khi cần, uống nước nhiều hơn một chút. Báo người dẫn đường nếu bạn cần dừng thường xuyên hơn

Nếu kỳ kinh có thể rơi vào chuyến đi mà bạn không chắc, hãy mang sẵn bộ đồ vệ sinh nhỏ dù chưa đến ngày. Thay đổi giờ giấc, mệt mỏi và độ cao đôi khi làm kỳ kinh đến sớm hoặc muộn hơn thường lệ.

Đi vệ sinh trên đường núi kín đáo và sạch

Trên phần lớn cung núi ở Việt Nam, giữa các lán nghỉ không có nhà vệ sinh. Đây là các bước làm đúng cách, vừa kín đáo, vừa không làm bẩn núi.

  1. Báo người đi cùng hoặc người chặn cuối rằng bạn tạm rời đường mòn, để không ai đi mất mà bỏ lại bạn. Nhờ một người bạn đứng chờ ở đường mòn.
  2. Đi ra khỏi đường mòn một đoạn đủ khuất, cách suối, khe nước ít nhất vài chục bước chân, không đi vào chỗ dốc sát vực hay bụi cây rậm rạp có thể có rắn.
  3. Chọn chỗ đất bằng, quay lưng về phía đường mòn. Nếu đi đại tiện, đào hố nhỏ bằng que hoặc xẻng nhỏ, lấp đất kỹ sau đó.
  4. Giấy vệ sinh đã dùng cho vào túi kín mang xuống, không bỏ lại dù đã chôn, vì giấy phân huỷ rất chậm và động vật hay đào lên.
  5. Rửa tay bằng nước rửa tay khô trước khi quay lại đường mòn và trước khi ăn.
  6. Quay lại đúng đường đã đi ra, gọi người bạn đứng chờ để báo mình đã về.

Mang theo một bộ nhỏ để sẵn ở túi trên cùng của balo: giấy vệ sinh, túi zip, nước rửa tay khô, khăn ướt. Lấy ra được trong vài giây giúp bạn không phải nhịn, vì nhịn đi vệ sinh lâu dễ dẫn đến uống ít nước, rồi mệt và nhức đầu.

Chọn đồ vừa người

Balo có đai hông ôm sát. Thử balo với khoảng năm đến tám cân đồ bên trong. Đai hông phải nằm đúng trên xương hông, chịu phần lớn sức nặng; dây vai chỉ giữ balo áp vào lưng. Nếu dây vai cấn vào ngực hay cổ, hãy thử loại có khung lưng ngắn hơn.

Giày ôm gót, rộng mũi. Thử giày vào buổi chiều khi chân đã nở, đi cùng loại tất leo núi bạn sẽ mang. Gót không được trượt lên xuống khi bước lên dốc, ngón chân không chạm mũi giày khi đi xuống dốc.

Áo lót thể thao nâng đỡ tốt, không gọng. Gọng kim loại và đường may thô dưới dây balo dễ cọ xát gây trầy da sau nhiều giờ đi.

Quần không cọ xát đùi trong. Quần leo núi co giãn hoặc quần bó thể thao mặc bên trong giúp tránh trầy đùi khi đi lâu, ra mồ hôi.

Mũ, găng mỏng, áo giữ nhiệt dễ lấy. Để trên cùng balo, mặc ngay khi dừng nghỉ ở chỗ có gió, trước khi thấy lạnh. Một chiếc khăn ống đa năng cũng đáng mang: lúc che cổ, lúc làm mũ, lúc che tóc khỏi bụi và nắng.

Mang thai, sau sinh và đang cho con bú

Với người đang mang thai, mọi chuyến đi núi đều cần hỏi bác sĩ sản khoa trước, kèm mô tả cụ thể: đường dài bao nhiêu giờ, có đoạn trơn, dốc, bám tay không, độ cao bao nhiêu, cách cơ sở y tế gần nhất bao xa. Rủi ro lớn nhất trên núi không nằm ở việc đi bộ mà ở chỗ trượt ngã, mất nước, và ở xa nơi có thể được cấp cứu. Vì vậy những chuyến đi đường dễ, gần đường xe chạy, đi cùng người thân thường hợp hơn cung dài trong rừng.

Sau sinh, cơ sàn chậu, cơ bụng và khớp cần thời gian hồi phục. Thời điểm quay lại đi núi tuỳ từng người và cách sinh, nên hỏi bác sĩ, bắt đầu lại từ đi bộ đường bằng, rồi đồi thấp, như một người mới. Đừng so với thể lực trước khi mang thai.

Người đang cho con bú cần uống nhiều nước hơn, ăn đủ hơn trên đường, và tính thời gian chuyến đi theo lịch của con. Chuyến trong ngày gần nhà thường dễ sắp xếp hơn chuyến qua đêm. Những thay đổi này không làm bạn yếu đi; chúng chỉ là phần cần đưa vào kế hoạch.

Tình huống giả định: đến kỳ bất ngờ trong chuyến hai ngày

Hai người bạn nữ đi chuyến hai ngày một đêm cùng một nhóm sáu người và một người dẫn đường nam. Sáng ngày thứ nhất, sau khoảng ba giờ đi, một người nhận ra mình đến kỳ sớm hơn dự kiến một tuần. Cô không mang đồ vệ sinh vì nghĩ chưa đến ngày.

May mắn, người bạn đi cùng có thói quen luôn để một bộ nhỏ trong túi trên cùng của balo. Hai người báo người dẫn đường rằng cần dừng mười phút, không cần giải thích chi tiết. Họ đi ra khỏi đường mòn một đoạn, một người đứng chờ ở đường. Đồ đã dùng được gói vào túi kín mang theo. Ở lán tối hôm đó, cô thay đồ khô, mặc thêm lớp giữ ấm bụng, uống nước ấm và ngủ sớm.

Ngày thứ hai cô đi chậm hơn một chút, nghỉ thường hơn, và nhóm vẫn về đúng giờ. Bài học hai người rút ra: luôn mang bộ đồ vệ sinh dù chưa đến ngày, và đừng ngại nói với người dẫn đường rằng mình cần dừng. Một người dẫn đường có kinh nghiệm gặp chuyện này rất thường xuyên.

An toàn khi chọn nhóm và khi nào nên dừng

Một chuyến đi an toàn bắt đầu từ việc chọn đúng người đi cùng. Những điểm sau giúp bạn chọn và giúp bạn quyết định khi có vấn đề.

  • Hỏi rõ trước khi đặt chỗ: nhóm có bao nhiêu người, có phụ nữ khác không, chỗ ngủ chung hay chia riêng, nhà vệ sinh ở lán ra sao.
  • Gửi lịch trình cho người ở nhà: tên cung, ngày đi, ngày về, tên nhóm, giờ dự kiến có sóng điện thoại.
  • Không đi một mình những cung dài, vắng người, kể cả khi bạn đã quen leo núi. Đi theo cặp hoặc nhóm nhỏ quen biết.
  • Tin vào cảm giác không thoải mái: nếu một người trong nhóm cư xử khiến bạn khó chịu, hãy báo người dẫn đường hoặc người bạn đi cùng, đừng tự xử lý một mình.
  • Dừng và báo ngay khi đau bụng dưới dữ dội khác hẳn đau kỳ kinh thường lệ, ra máu nhiều bất thường, chóng mặt, choáng váng: không đi tiếp, xuống thấp có người kèm và gọi hỗ trợ.
  • Dừng khi lạnh run không đỡ dù đã thêm áo, hay khi có dấu hiệu mất nước như khô miệng, nhức đầu, đi tiểu rất ít.

Những điều này áp dụng cho mọi người, nhưng phụ nữ thường hay ngại làm phiền cả nhóm. Lên tiếng sớm là cách giữ cho chuyến đi vẫn vui với tất cả.

Câu hỏi thường gặp

Có nên leo núi khi đang đến kỳ kinh không?

Phần lớn phụ nữ vẫn leo núi bình thường trong kỳ kinh nếu chuẩn bị đủ đồ vệ sinh, giữ ấm và đi theo nhịp của mình. Nếu bạn thường đau nhiều, ra nhiều bất thường hay mệt lả, nên hỏi bác sĩ và cân nhắc chọn chuyến nhẹ hơn.

Đồ vệ sinh đã dùng trên núi xử lý thế nào?

Gói kín, cho vào túi zip có lớp ngoài sẫm màu, mang xuống núi và bỏ vào thùng rác. Không chôn, không đốt, không bỏ ở hố vệ sinh tạm, vì động vật có thể đào lên và chúng phân huỷ rất chậm.

Phụ nữ có cần balo leo núi riêng không?

Không bắt buộc, nhưng nên thử balo có khung lưng ngắn, đai hông và dây vai thiết kế cho dáng nữ. Thử với đồ bên trong, đeo đi lại vài phút. Balo vừa người giúp sức nặng nằm trên hông chứ không dồn lên vai.

Mang thai có leo núi được không?

Mỗi trường hợp khác nhau nên cần hỏi bác sĩ sản khoa với mô tả cụ thể chuyến đi. Rủi ro chính là trượt ngã, mất nước và ở xa cơ sở y tế. Những chuyến đường dễ, gần đường xe chạy, có người thân đi cùng thường hợp hơn cung dài trong rừng.

Ngủ lán chung có an toàn với phụ nữ không?

Ở nhiều cung, lán ngủ là chung cho cả nhóm. Hãy hỏi trước cách chia chỗ ngủ, chọn nhóm có người quen hoặc có phụ nữ khác, ngủ cạnh người bạn đi cùng và giữ đồ cá nhân bên mình.

Phụ nữ có nên tự đi leo núi một mình không?

Với những cung dài, vắng người thì không nên, và điều này đúng với cả nam giới. Đi theo cặp hoặc nhóm nhỏ, có người dẫn đường, có người ở nhà biết lịch trình là cách an toàn hơn nhiều.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138