TotCung.comTột Cùng
Đỉnh núi Việt Nam

Núi cao nhất Việt Nam: các đỉnh trên 3.000 m và vì sao số đo hay lệch nhau

Núi cao nhất Việt Nam là Fansipan 3.143 m. Những đỉnh nào khác vượt mốc 3.000 m, nằm ở đâu, vì sao các nguồn ghi độ cao khác nhau và nên đọc số liệu ra sao.

Two Vietnamese trekkers resting on a granite boulder above a sea of clouds, looking toward a distant row of jagged peaks, golden morning light, telephoto view from behind

Núi cao nhất Việt Nam là Fansipan, cao 3.143 m, thuộc dãy Hoàng Liên Sơn trên ranh giới Lào Cai và Lai Châu. Ngoài Fansipan, chỉ có một nhóm rất nhỏ đỉnh vượt mốc 3.000 m, đều tập trung ở vùng núi Tây Bắc, gồm những cái tên dân leo núi hay nhắc như Pu Si Lung, Pu Ta Leng và Bạch Mộc Lương Tử.

Nếu bạn từng thấy mỗi trang ghi một độ cao khác nhau cho cùng một ngọn núi, đó không phải chuyện lạ. Bài này giải thích nhóm núi cao nhất nằm ở đâu, chúng khác nhau thế nào về tính chất chuyến đi, vì sao số đo lệch nhau và cách đọc con số độ cao cho đúng mục đích của người leo.

Vì sao những ngọn núi cao nhất đều dồn về Tây Bắc

Địa hình Việt Nam cao dần từ đông nam lên tây bắc. Vùng Tây Bắc là nơi các khối núi bị nâng lên mạnh nhất trong lịch sử địa chất, tạo thành dãy Hoàng Liên Sơn chạy theo hướng tây bắc – đông nam, kẹp giữa thung lũng sông Hồng phía đông và sông Đà phía tây. Phần lõi dãy núi là đá cứng như granit, chịu được bào mòn hàng triệu năm nên giữ được độ cao lớn.

Vì thế, hầu như mọi ngọn núi trên 2.800 m của Việt Nam đều nằm ở các tỉnh Lào Cai, Lai Châu và phần giáp ranh với Sơn La. Miền Trung và Tây Nguyên có những khối núi lớn, nhưng ngọn cao nhất ở đó thấp hơn nhóm Tây Bắc vài trăm mét. Vùng đá vôi phía Bắc thì hiểm trở về địa hình nhưng không có đỉnh nào chạm mốc ba nghìn mét.

Điều này có hệ quả thực tế cho người leo: muốn trải nghiệm núi trên 3.000 m ở trong nước, gần như chắc chắn bạn sẽ lên Tây Bắc. Khí hậu ở đây có mùa đông lạnh thật sự, mùa mưa dài, và những ngọn cao nhất thường nằm sâu trong rừng, xa khu dân cư.

Nhóm đỉnh từ 3.000 m trở lên: đọc nhanh

Bảng dưới chỉ ghi số chính xác cho Fansipan, con số đã được công nhận rộng rãi. Các đỉnh còn lại ghi theo mức để tránh sai lệch giữa các nguồn.

ĐỉnhĐộ caoVị trí chungTính chất chuyến đi
Fansipan3.143 mDãy Hoàng Liên Sơn, ranh giới Lào Cai – Lai ChâuĐường mòn rõ, có lán nghỉ, đông người nhất
Pu Si LungHơn 3.000 mLai Châu, sát đường biên giớiXa, hoang, cần thủ tục với lực lượng biên phòng; không tự đi
Pu Ta LengHơn 3.000 mLai Châu, thuộc khối Hoàng LiênRừng nguyên sinh, dốc dài, thường đi hai ngày
Bạch Mộc Lương Tử (Kỳ Quan San)Hơn 3.000 mGiáp ranh Lai Châu và Lào CaiNổi tiếng sống núi dài, biển mây; thường đi hai đến ba ngày

Có những đỉnh khác được giới leo núi nhắc là sát hoặc vượt nhẹ mốc 3.000 m tuỳ nguồn đo. Khi nghe một con số mới, hãy hỏi nó do ai đo, đo bằng gì. Với người leo, chênh lệch vài mét không thay đổi độ khó; điều quan trọng là quãng đường, độ dốc và thời gian phải ở trên cao.

Vì sao cùng một ngọn núi lại có nhiều con số độ cao

Mốc so sánh khác nhau. Độ cao luôn tính từ một mặt chuẩn, thường là mực nước biển trung bình. Mỗi hệ toạ độ chọn mặt chuẩn hơi khác nhau, nên cùng một điểm có thể chênh vài mét.

Công cụ đo khác nhau. Bản đồ địa hình cũ đo bằng phương pháp trắc địa truyền thống; sau này có định vị vệ tinh và đo bằng máy bay. Mỗi lần đo mới có thể cho số khác, đôi khi chính xác hơn, đôi khi chỉ là đo vào một tảng đá khác trên vùng đỉnh.

Đồng hồ trên tay không phải dụng cụ đo chuẩn. Đồng hồ thể thao và điện thoại tính độ cao từ áp suất khí quyển hoặc tín hiệu vệ tinh. Thời tiết thay đổi áp suất là con số trôi đi hàng chục mét. Ảnh chụp màn hình đồng hồ không đủ để “đính chính” độ cao một ngọn núi.

Tên gọi khác nhau. Nhiều đỉnh có tên tiếng dân tộc, tên Hán Việt và tên do người leo đặt. Một ngọn núi có thể xuất hiện hai lần trong danh sách với hai tên, hoặc hai ngọn khác nhau bị nhầm thành một.

Số làm tròn và chép lại. Nhiều trang chép lại của nhau, làm tròn rồi lại làm tròn, sai một chữ số là sai mãi. Đó là lý do một bách khoa nghiêm túc chỉ ghi số chính xác khi chắc chắn.

Cách đọc và kiểm con số độ cao trước chuyến đi

Bạn không cần là nhà trắc địa để dùng số liệu cho đúng. Năm bước sau giúp bạn khỏi bị con số dẫn sai khi lập kế hoạch.

  1. Phân biệt độ cao đỉnh với độ cao điểm xuất phát; độ chênh giữa hai số mới là thứ bạn phải leo bằng chân.
  2. Hỏi tổng quãng đường và số giờ đi trung bình của nhóm có sức như bạn, thay vì chỉ hỏi độ cao.
  3. Tìm hiểu độ cao chỗ ngủ đêm, vì cơ thể phản ứng với độ cao chỗ ngủ nhiều hơn với độ cao chạm tới trong chốc lát.
  4. Nếu dùng đồng hồ đo độ cao, chỉnh lại ở một điểm biết rõ độ cao trước khi đi và chấp nhận sai số trong ngày.
  5. Coi con số như thông tin tham khảo; quyết định đi tiếp hay quay đầu dựa vào thời tiết, giờ giấc và sức nhóm.

Ví dụ tính: điểm xuất phát gần 2.000 m, đỉnh hơn 3.000 m, độ chênh hơn một nghìn mét. Một người tập vừa phải thường lên được khoảng 300 đến 400 m độ cao mỗi giờ trên đường núi dốc khi mang balo nhẹ; như vậy riêng chiều lên đã cần ba đến bốn giờ đi thuần, chưa tính nghỉ, chưa tính đoạn đi ngang và đoạn xuống dốc giữa chừng.

So sánh tính chất các đỉnh để tự chọn

Cùng nhóm cao nhất, nhưng mỗi đỉnh đòi hỏi những thứ khác nhau. Bảng dưới không xếp hạng hơn kém, chỉ giúp bạn biết mình đang chọn gì.

Yếu tốĐỉnh có đường mòn phổ biếnĐỉnh xa, hoang
Đường điRõ, có bậc, có lánMờ, nhiều nhánh, phụ thuộc người dẫn đường
Số ngàyMột đến hai ngàyHai đến bốn ngày, có đêm cắm trại
Nguồn nướcCó điểm bổ sungPhải biết khe suối, mùa khô có thể cạn
Cứu hộ khi sự cốTương đối gầnXa, có thể mất nhiều giờ mới có người tới
Thủ tụcĐăng ký với ban quản lý vườnCó nơi sát biên giới cần giấy phép riêng
Người nên điNgười mới đã tập luyệnNgười đã có vài chuyến nhiều ngày

Lộ trình hợp lý cho người muốn đi hết nhóm núi cao nhất là bắt đầu từ đỉnh có đường mòn rõ, sau đó mới tới những đỉnh xa. Với những đỉnh sát đường biên, chỉ đi khi có giấy phép hợp lệ và người dẫn đường được phép; không có ngoại lệ cho việc đi tắt hay đi chui.

Tình huống giả định: chọn đỉnh thứ hai sau Fansipan

Một người vừa leo Fansipan theo lịch hai ngày, thấy mình còn sức và muốn thử ngọn tiếp theo trong nhóm trên 3.000 m. Phản xạ đầu tiên thường là chọn ngọn có ảnh đẹp nhất trên mạng. Cách tốt hơn là xem lại chuyến vừa rồi: chiều xuống có đau gối không, đêm ở lán ngủ được không, có lúc nào cảm thấy không theo kịp nhóm không.

Nếu chiều xuống đã rất vất vả, đỉnh tiếp theo nên là một ngọn có tổng quãng đường không dài hơn nhiều, dù độ cao tương đương. Nếu mọi thứ ổn, có thể chọn một chuyến hai đến ba ngày có đêm cắm trại, và tập thêm việc mang balo nặng hơn trước khi đi. Câu hỏi nên đặt cho người dẫn đường là: đoạn khó nhất ở đâu, thường mất bao lâu, có chỗ nào phải dùng tay bám, nước lấy ở đâu, nếu một người không đi tiếp được thì phương án là gì.

Cũng nên tính tới khoảng cách giữa hai chuyến. Leo xong một ngọn núi cao, cơ và khớp cần vài ngày đến một hai tuần mới hồi lại hẳn, tuỳ tuổi và mức tập. Ghép hai đỉnh lớn liền nhau trong một kỳ nghỉ nghe hấp dẫn, nhưng ngày thứ ba, thứ tư là lúc gối và cổ chân bắt đầu phản đối, đúng vào đoạn xuống dốc của ngọn thứ hai. Người có kinh nghiệm thường chen một ngày nghỉ ở thị trấn giữa hai chuyến, ăn uống đầy đủ, phơi khô giày và kiểm lại đồ.

Cuối cùng, hãy ghi lại chuyến vừa đi: giờ xuất phát, giờ tới lán, giờ lên đỉnh, giờ về, những lúc mệt nhất và lý do. Một trang ghi chép như vậy giá trị hơn mọi bảng xếp hạng độ cao khi bạn lập kế hoạch cho ngọn núi tiếp theo, vì nó nói đúng về sức của chính bạn chứ không phải của người khác.

An toàn khi nhắm tới những ngọn núi cao nhất

Nhóm đỉnh trên 3.000 m của Việt Nam không đòi kỹ thuật leo băng, nhưng đòi hỏi tôn trọng độ cao, thời tiết và khoảng cách tới nơi có người. Những điều không được bỏ qua:

  • Luôn đi theo nhóm cùng người dẫn đường địa phương; không đi một mình lên những đỉnh xa.
  • Tuân thủ quy định của vườn quốc gia và lực lượng biên phòng; không vào khu vực cấm, không vượt mốc biên giới.
  • Thống nhất giờ quay đầu trước khi đi; quá giờ thì quay về dù đỉnh còn gần.
  • Đau đầu tăng dần, buồn nôn, lú lẫn hay khó thở khi nghỉ là tín hiệu phải xuống thấp và báo người dẫn đường.
  • Mùa mưa, khe suối có thể dâng nhanh sau mưa lớn ở thượng nguồn; không lội qua dòng nước đục đang lên.
  • Báo lịch trình cho người ở nhà và hẹn giờ liên lạc; nếu quá giờ không có tin, người ở nhà biết cần báo ai.

Những ngọn núi cao nhất là để ngắm, để hiểu và để đi khi đã sẵn sàng. Không có danh sách nào đáng để đánh đổi một chuyến về nhà an toàn.

Câu hỏi thường gặp

Ngọn núi cao nhất Việt Nam là núi nào?

Đó là Fansipan, cao 3.143 m, thuộc dãy Hoàng Liên Sơn, nằm trên ranh giới tỉnh Lào Cai và tỉnh Lai Châu. Đây cũng là ngọn núi cao nhất trong ba nước Đông Dương nên được gọi là nóc nhà Đông Dương.

Việt Nam có bao nhiêu đỉnh núi trên 3.000 m?

Chỉ một nhóm rất nhỏ, đều ở Tây Bắc. Ngoài Fansipan, thường được nhắc tới là Pu Si Lung, Pu Ta Leng và Bạch Mộc Lương Tử. Con số chính xác thay đổi tuỳ nguồn đo và cách tính một đỉnh phụ có được coi là núi riêng hay không.

Vì sao đồng hồ của mình ở đỉnh hiện độ cao khác với cột mốc?

Đồng hồ và điện thoại ước độ cao từ áp suất không khí hoặc tín hiệu vệ tinh, cả hai đều trôi theo thời tiết và địa hình. Sai số vài chục mét là bình thường, không có nghĩa cột mốc sai.

Ngọn núi cao thứ hai Việt Nam là núi nào?

Nhiều tài liệu xếp Pu Si Lung ở vị trí thứ hai, nhưng giữa các đỉnh hơn 3.000 m chênh lệch chỉ vài chục mét và số đo mỗi nguồn khác nhau, nên thứ tự sau Fansipan không nên coi là tuyệt đối.

Người mới có nên chọn một đỉnh trên 3.000 m cho chuyến đầu tiên không?

Chỉ nên chọn đỉnh có đường mòn rõ, có lán nghỉ và đi theo lịch hai ngày, sau khi đã tập vài tuần. Các đỉnh xa, hoang, phải cắm trại nhiều đêm nên để dành cho những chuyến sau khi đã quen núi.

Leo những đỉnh sát biên giới cần chú ý gì?

Cần làm thủ tục với lực lượng biên phòng theo quy định và chỉ đi cùng người dẫn đường được phép. Không tự ý đi, không vượt qua mốc biên giới, không vào khu vực có biển cấm dù chỉ để chụp ảnh.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138