TotCung.comTột Cùng
Kỹ thuật đi đường núi

Đi sống núi hẹp và đoạn sát vực: giữ thăng bằng, đối phó gió và nỗi sợ độ cao

Sống núi hẹp và lối sát vực đòi hỏi bước chắc, trọng tâm thấp, nhìn đường chứ không nhìn vực. Cách đi khi có gió, khi sợ độ cao, giãn cách nhóm và lúc phải quay đầu.

Two Vietnamese trekkers walk carefully along a narrow grassy ridge with steep drops on both sides, wide aerial angle, clouds below them in soft dawn light

Đi sống núi hẹp và đoạn sát vực an toàn là bước ngắn, đặt chân chắc vào phần đường phía trong, giữ trọng tâm thấp, mắt nhìn đường trước mặt thay vì nhìn xuống vực, và không dừng lại chụp ảnh hay đứng sát mép. Gió mạnh, đường ướt, sương mù dày hoặc người trong nhóm hoảng sợ là lúc phải dừng lại cân nhắc, không cố qua.

Sống núi là đường nối giữa các đỉnh, nơi tuyến đi thường chạy trên mép giữa hai sườn dốc. Có những đoạn rộng như con đường làng, có đoạn chỉ vừa một bàn chân, hai bên là sườn cỏ trơn hoặc vách đá. Phần lớn người đi qua được bằng kỹ thuật đi bộ bình thường, nhưng điều làm những đoạn này nguy hiểm là hậu quả của một lần trượt. Bài này nói về cách đi, ảnh hưởng của gió, cách sống với nỗi sợ độ cao và những lúc nên quay đầu.

Vì sao đoạn hẹp không khó về động tác mà khó vì tâm lý

Nếu vẽ một lối đi rộng bằng hai bàn chân trên sân nhà, gần như ai cũng đi qua dễ dàng. Đưa lối đi đó lên sống núi với hai bên là sườn dốc, nhiều người bắt đầu run chân, bước lệch, người cứng đờ. Động tác không đổi, nhưng não nhận ra nguy hiểm và cơ thể phản ứng bằng cách co cứng, thở gấp, nhìn chằm chằm vào chỗ đáng sợ nhất.

Người co cứng thì đi kém: bước ngắn quá mức hoặc dài quá mức, trọng tâm cao, mất cảm giác bàn chân. Người hoảng còn hay làm những việc ngược với kỹ thuật như ngả người vào sườn núi phía trong, khiến bàn chân bị đẩy ra ngoài. Vì vậy kỹ thuật đi đoạn hẹp gồm cả hai phần: phần thân thể, là bước và trọng tâm, và phần đầu óc, là nơi đặt mắt và nhịp thở.

Sợ độ cao không phải là yếu đuối. Đó là phản xạ bảo vệ và ai cũng có ở mức nào đó. Mục tiêu không phải là hết sợ mà là sợ ở mức vẫn điều khiển được cơ thể, và nhận ra khi nào nỗi sợ đã vượt mức đó.

Kỹ thuật bước trên sống núi hẹp

Các bước dưới đây áp dụng cho sống núi đi bộ được, không phải sống đá sắc cần leo bám có dây.

  1. Trước khi vào đoạn hẹp, cất gọn những thứ lủng lẳng: gậy thừa, túi treo ngoài balo, dây thả dài.
  2. Siết đai hông và đai ngực balo để balo không lắc lư kéo người lệch sang một bên.
  3. Đặt chân vào phần đường phía trong hoặc chính giữa sống, nơi đất chắc; mép ngoài thường là đất mềm, dễ lở.
  4. Bước ngắn, đều, đặt cả bàn chân xuống, chuyển trọng lượng từ từ.
  5. Hơi khuỵu gối, hạ trọng tâm, giữ người thẳng đứng trên bàn chân, không ngả vào sườn phía trong.
  6. Mắt nhìn đường trước mặt hai ba bước, không nhìn xuống vực; muốn ngắm cảnh thì dừng hẳn ở chỗ rộng.
  7. Nếu gió đẩy, hạ người thấp hơn, có thể chống tay xuống sống núi và bước từng bước; trên sống rất hẹp có thể ngồi dạng chân và nhích qua.

Gậy có thể giúp trên sống cỏ rộng, nhưng trên đoạn hẹp có đá, cầm gậy làm bạn mất tay để chống. Người dẫn đường sẽ cho biết đoạn nào nên cất gậy.

Gió trên sống núi: nhận biết và xử lý

Gió trên sống núi thường mạnh hơn nhiều so với dưới rừng, và có thể đến thành từng cơn bất ngờ. Bảng dưới giúp đánh giá nhanh mà không cần dụng cụ đo.

Bạn cảm thấyMức gióNên làm
Gió thổi đều, áo phần phật nhưng bước không bị lệchVừaĐi bình thường, cài kín áo, giữ chặt mũ
Từng cơn gió đẩy người lệch nửa bướcMạnhHạ trọng tâm, bước ngắn, dừng và hạ thấp người khi cơn gió tới
Phải nghiêng người vào gió mới đứng được, khó nói chuyệnRất mạnhKhông đi đoạn hẹp; lùi về chỗ rộng, khuất gió, chờ hoặc quay lại
Gió kèm mưa, sương mù, nhiệt độ hạ nhanhNguy hiểm vì cả lạnh lẫn trơnXuống khỏi sống núi theo đường an toàn gần nhất
Mây đen kéo tới, có sấmNguy cơ sétRời sống núi ngay, xuống thấp, không đứng ở chỗ cao nhất

Gió thường mạnh hơn ở các yên ngựa giữa hai đỉnh, nơi luồng gió bị dồn qua. Khi đi tới một yên ngựa, chuẩn bị tinh thần cho cơn gió mạnh hơn và giữ chặt người.

Sống với nỗi sợ độ cao trên đường

Nhìn vào chỗ cần đi, không nhìn chỗ có thể rơi. Mắt nhìn đâu cơ thể hướng về đó. Đặt mắt vào lối đi trước mặt hoặc vào gót giày người phía trước.

Thở ra chậm. Khi sợ, người ta thở gấp và nông. Chủ động thở ra dài, đếm chậm vài nhịp, giúp cơ thể dịu lại và chân bớt run.

Chia nhỏ quãng đường. Đừng nghĩ cả đoạn sống núi dài, chỉ nghĩ tới tảng đá hay bụi cỏ phía trước. Tới đó rồi chọn mốc tiếp theo.

Đi ngay sau người bình tĩnh. Người sợ độ cao nên đi ngay sau người dẫn hoặc người có kinh nghiệm, người đó nói chuyện nhẹ nhàng, chỉ chỗ đặt chân, không giục.

Nói ra sớm. Báo cho nhóm biết mình sợ độ cao từ buổi họp trước chuyến đi, không chờ tới giữa sống núi. Nhóm sẽ sắp xếp vị trí và thời gian phù hợp, và người dẫn có thể chọn tuyến khác.

Tập trước ở chỗ thấp. Đi trên những đoạn đường hẹp nhưng an toàn, như bờ ruộng, bờ đê hay đồi thấp, giúp cơ thể quen cảm giác trước khi gặp đoạn thật.

Chọn thời điểm và chuẩn bị cho tuyến có sống núi

Đi sống núi sớm trong ngày. Ở nhiều vùng núi, buổi sáng thường lặng gió và quang hơn, còn chiều hay có gió mạnh lên, mây kéo tới và dông vào mùa mưa. Lên lịch để đoạn sống núi rơi vào buổi sáng thay vì cuối chiều.

Biết trước đoạn hẹp nằm ở đâu. Hỏi người dẫn đường đoạn hẹp dài chừng bao lâu đi bộ, có đường tránh không, có đoạn cần leo bám không. Biết trước giúp người sợ độ cao chuẩn bị tinh thần.

Có điểm quay lại rõ ràng. Xác định trước những chỗ rộng, khuất gió trên sống núi để dừng chờ, và điểm nào là chỗ cuối cùng còn quay lại dễ dàng trước khi vào đoạn khó.

Áo gió ở ngăn trên cùng. Lên sống núi là gặp gió. Áo gió, mũ, găng mỏng để ở chỗ lấy ngay được, mặc trước khi lên tới chỗ trống chứ không đợi lạnh mới lấy.

Xem dự báo cho vùng núi. Dự báo cho thành phố dưới chân núi thường không phản ánh gió và mây trên sống. Chú ý cảnh báo gió mạnh, dông và mưa lớn cho vùng núi trước khi khởi hành.

Tình huống giả định: sống núi trong gió buổi chiều

Nhóm sáu người đi một sống núi cỏ dài để sang đỉnh thứ hai. Buổi sáng trời lặng, nhưng qua trưa gió nổi lên mạnh dần, mây bắt đầu trôi nhanh qua sống. Tới một đoạn hẹp dài chừng vài chục bước, hai bên là sườn cỏ dốc, từng cơn gió đẩy người lệch đi. Một thành viên đứng sững lại, nói mình không đi nổi.

Người dẫn cho cả nhóm lùi về chỗ yên ngựa rộng phía sau, khuất gió hơn, ngồi xuống, mặc áo gió, ăn chút đồ. Sau mười lăm phút gió không giảm. Người dẫn quyết định bỏ đỉnh thứ hai, xuống theo đường đã lên. Thành viên sợ độ cao không phải qua đoạn hẹp, cả nhóm về tới nơi trước khi trời tối.

Có người trong nhóm tiếc vì đỉnh thứ hai chỉ cách hơn một giờ đi bộ. Nhưng đi tiếp nghĩa là sáu người qua một đoạn hẹp trong gió mạnh, với một người đang hoảng sợ, và về muộn trong bóng tối. Đỉnh núi vẫn ở đó cho lần sau. Quyết định quay đầu của người dẫn cũng được chuẩn bị từ trước: nhóm đã thống nhất từ sáng rằng nếu gió mạnh lên trên sống núi thì sẽ bỏ đỉnh thứ hai, nên lúc đó không ai phải tranh cãi giữa gió.

Sai lầm hay gặp trên đoạn hẹp và sát vực

Phần lớn tai nạn trên sống núi xảy ra khi người ta lơ là ở những chỗ tưởng là dễ, chứ không phải ở chỗ khó nhất.

  • Dừng lại chụp ảnh ngay trên đoạn hẹp hoặc đứng sát mép vực để có góc đẹp.
  • Lùi lại một bước khi đang chụp ảnh, không nhìn phía sau.
  • Đi trên mép ngoài lối đi nơi đất mềm, dễ lở.
  • Ngả người vào sườn phía trong vì sợ, khiến bàn chân trượt ra ngoài.
  • Đi sát nhau trên đoạn hẹp, một người trượt kéo cả người sau.
  • Cố qua khi gió đã mạnh hoặc mây mù kéo đến vì "chỉ còn một chút".
  • Giục người đang sợ, làm họ hoảng hơn và bước sai.

Trên đoạn hẹp, giãn khoảng cách vài bước giữa từng người, mỗi người tự tập trung vào bước chân của mình. Khi qua hết đoạn hẹp, cả nhóm tụ lại ở chỗ rộng rồi mới nói chuyện, chụp ảnh.

An toàn: khi nào quay đầu và gọi hỗ trợ

Quay đầu hoặc không vào đoạn sống núi hẹp khi: gió mạnh đẩy lệch người; mưa làm cỏ và đá trơn; sương mù dày che mất lối và mép vực; có mây dông, sấm sét; trời sắp tối; hoặc có người trong nhóm hoảng sợ không điều khiển được cơ thể. Những đoạn sống núi cần leo bám có dây hoặc đi qua sống đá sắc không phải nơi để người chưa được huấn luyện thử sức, và không ai nên đi những đoạn như vậy một mình.

Nếu có người trượt xuống sườn, những người còn lại không lao theo. Xác định vị trí người bị nạn, gọi to để biết họ còn tỉnh không, chỉ tiếp cận khi có đường an toàn. Không kéo người bị nạn lên nếu nghi chấn thương cổ, lưng, trừ khi có nguy hiểm trước mắt. Giữ ấm cho cả nhóm vì trên sống núi lộng gió người rất nhanh bị lạnh, ghi lại vị trí và liên hệ hỗ trợ cứu hộ với thông tin cụ thể về địa hình và tình trạng.

Câu hỏi thường gặp

Đi trên sống núi hẹp nên nhìn vào đâu?

Nhìn vào lối đi trước mặt hai ba bước hoặc gót giày người phía trước, không nhìn xuống vực. Mắt nhìn đâu cơ thể hướng về đó; muốn ngắm cảnh thì dừng hẳn ở chỗ rộng, an toàn.

Gió mạnh trên sống núi thì xử lý thế nào?

Hạ trọng tâm, bước ngắn, dừng và hạ thấp người khi cơn gió tới. Nếu phải nghiêng người vào gió mới đứng được, không đi đoạn hẹp mà lùi về chỗ rộng khuất gió, chờ hoặc quay lại.

Người sợ độ cao có leo núi được không?

Nhiều người sợ độ cao vẫn đi núi được nếu chọn tuyến phù hợp, báo trước cho nhóm, đi sau người bình tĩnh và tập trước ở chỗ thấp. Đoạn hẹp hoặc sát vực có thể bỏ qua bằng tuyến khác.

Có nên chụp ảnh trên đoạn sống núi hẹp không?

Không nên dừng chụp ảnh ngay trên đoạn hẹp hoặc đứng sát mép vực. Nhiều tai nạn xảy ra khi người chụp lùi lại một bước. Qua hết đoạn hẹp, tới chỗ rộng an toàn rồi mới chụp.

Có sấm sét khi đang ở trên sống núi thì làm gì?

Rời sống núi ngay theo đường an toàn gần nhất, xuống thấp, không đứng ở chỗ cao nhất hay dưới cây đơn độc. Không nên dừng lại trên sống để chờ dông đi qua.

Đi theo nhóm qua đoạn hẹp nên giữ khoảng cách bao nhiêu?

Giãn ra vài bước giữa từng người để mỗi người tự tập trung, và nếu một người trượt thì không kéo người khác. Qua hết đoạn hẹp, cả nhóm tụ lại ở chỗ rộng rồi mới đi tiếp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138